Słownik pojęć

Terminy, które padają w kalkulatorze, przepisach i poradnikach — wyjaśnione bez zakładania, że czytelnik zna chemię. Każde hasło ma własną stronę.

• Alkoholomierz

  areometr, spirytusomierz, hydrometer

  Szklany pływak mierzący gęstość, z podziałką przeliczoną od razu na procenty.

• Azeotrop

  mieszanina azeotropowa, azeotrope

  Mieszanina, która paruje w tym samym składzie, jaki ma ciecz — dla etanolu z wodą wypada przy 95,6%.

• Chłodnica

  skraplacz, kondensator, chłodnica Liebiga

  Element, w którym para zamienia się z powrotem w ciecz, chłodzony przeciwprądem wody.

• Deflegmator

  dephlegmator, chłodnica zwrotna, Dephlegmator

  Chłodnica nad kolumną, która skrapla cięższe frakcje i zawraca je w dół.

• Denaturat

  spirytus skażony, denatured alcohol, Brennspiritus

  Etanol celowo skażony, żeby nie nadawał się do picia — skażalników nie da się usunąć w domu.

• Destylacja

  distillation, Destillation

  Rozdzielenie cieczy przez odparowanie i ponowne skroplenie, wykorzystujące różnicę temperatur wrzenia.

• Drożdże

  drożdże winiarskie, drożdże gorzelnicze, Saccharomyces cerevisiae

  Grzyby przerabiające cukier na etanol; szczepy różnią się tolerancją na alkohol.

• Fermentacja

  fermentacja alkoholowa, fermentation

  Beztlenowa przemiana cukru w etanol i dwutlenek węgla, trwająca od kilku dni do trzech tygodni.

• Frakcje destylatu

  przedgon, serce, pogon, heads, hearts, tails

  Destylat dzieli się na przedgon, serce i pogon — pierwszy i ostatni odrzuca się.

• Fuzle

  oleje fuzlowe, wyższe alkohole, fusel oils

  Alkohole o większych cząsteczkach niż etanol, odpowiedzialne za ciężki zapach i kaca.

• Kontrakcja objętości

  ujemna objętość nadmiarowa, efekt Mendelejewa, volume contraction, Volumenkontraktion

  Zmieszanie spirytusu z wodą daje mniej płynu niż suma objętości — przy 50% ubywa około 3,6%.

• Moc alkoholu (ABV)

  ABV, % obj., stopnie Gay-Lussaca, alcohol by volume

  Udział czystego etanolu w objętości napoju, odnoszony w Europie do temperatury 20°C.

• Objętość nadmiarowa

  excess volume, V^E, nadmiarowa objętość molowa

  Różnica między rzeczywistą objętością mieszaniny a sumą objętości jej składników.

• Rektyfikacja

  destylacja frakcyjna, rectification

  Destylacja powtórzona wielokrotnie w kolumnie, dzięki czemu jeden przebieg daje wysoką moc.

• Spirytus rektyfikowany

  spirytus 95%, rektyfikat, rectified spirit

  Etanol oczyszczony rektyfikacją do 95–96% — wyżej nie pozwala azeotrop.

• Tablice alkoholometryczne

  OIML R 22, tablice gęstości, international alcoholometric tables

  Urzędowe tabele wiążące gęstość mieszaniny etanol–woda z jej mocą w 20°C.

• Zacier

  brzeczka, nastaw, mash, wash

  Sfermentowana mieszanina wody, cukru i drożdży, z której destyluje się alkohol.