Objętość nadmiarowa
Inaczej: excess volume, VE, nadmiarowa objętość molowa
Termin z chemii fizycznej: różnica między tym, ile mieszanina naprawdę zajmuje, a tym, ile zajęłaby, gdyby objętości składników po prostu się dodały.
Znak tej różnicy mówi wszystko. Ujemna — mieszanina się kurczy, jak etanol z wodą, i stąd kontrakcja. Dodatnia — zajmuje więcej niż suma, bo cząsteczki obu cieczy zawadzają sobie nawzajem zamiast się doupakować. Zerowa oznacza roztwór doskonały, czyli przypadek graniczny, do którego realne pary cieczy tylko się zbliżają.
Warto zapamiętać jedną asymetrię: masa jest addytywna zawsze, objętość nigdy nie ma takiej gwarancji. Objętość zależy od tego, jak ciasno cząsteczki dadzą się ułożyć, a to zmienia się razem ze składem mieszaniny. Dlatego w gorzelnictwie waga uchodzi za miarę pewną, a menzurka wymaga poprawki albo tablic.